شکستگی انگشت دست

در ناحیه استخوان تک تک انگشتان، مثل انگشت کوچک، شست، انگشت چهارم و سایر انگشت ها، شکستگی ممکن است روی دهد. علائم و نشانه های آن همراه بودن با درد و از کار افتادن انگشت است که عوارضی مانند از کارافتادگی را سبب می شوند. شکستگی انگشت دست، نوعی از شکستگی دست است که در آن انگشتان آسیب می بینند. با درمان هایی مانند آتل بندی و گچ گرفتن می توان این بیماری را معالجه و با فیزیوتراپی به توانبخشی مجدد آن پرداخت.

مروری بر شکستگی انگشت دست

انگشتان دست به آسانی بر اثر فعالیت های روزانه آسیب می بینند و آسیب دیدگی های انگشتان دست از شایع ترین آسیب دیدگی های تروماتیکی هستند که در بخش اورژانس بیمارستان ها به چشم می خورند. این آسیب دیدگی ها از کبودی یا کوفتگی ساده تا شکستگی استخوان ها و دررفتگی مفاصل گسترده شده اند. درک آناتومی بنیادی دست و انگشتان آن برای درک انواع مختلف آسیب دیدگی های انگشتان دست، شکستگی این انگشتان و چگونگی متفاوت بودن برخی درمان ها با درمان های دیگر مفید است.

دست به سه بخش تقسیم می شود: مچ دست، کف دست و انگشتان. در مچ دست هشت استخوان وجود دارند که با هم حرکت می کنند و امکان دامنه حرکت گسترده مچ را فراهم می کنند. کف دست یا میان دست متشکل از استخوان های متکارپ می باشد. استخوان های متاکارپ دارای اتصالات عضلانی بوده و به مانند پلی مچ دست را به هر یک از انگشتان متصل می کنند. این استخوان ها اغلب بر اثر ضربه/ترومای مستقیم مانند فشرده شدن زیر شیئی یا به صورت متداول تر بر اثر آسیب دیدگی ناشی از مشت زدن آسیب می بینند.

شکستگی دست

انگشتان قسمتی از دست هستند که اغلب بیشتر از قسمت های دیگر آسیب می بینند. انگشتان دست از رباط ها (بافت های محکم و محافظی که استخوانی را به استخوان دیگر متصل می کنند)، تاندون ها (بافت اتصال دهنده عضله به استخوان) و سه استخوان که بندهای انگشتان (فالانژها) نامیده می شوند تشکیل شده اند. در انگشتان دست هیچ عضله ای وجود ندارد. این انگشتان با کشیده شدن عضلات ساعد متصل به تاندون ها حرکت می کنند. سه استخوانی که در هر انگشت وجود دارند به شیوه مشابهی کنار هم چیده شده اند. استخوان های هر انگشت با توجه به ارتباط آن ها با دست نامگذاری می شوند. اولین استخوان بند پروگزیمال است. دومین استخوان بند میانی  و کوچکترین و دورترین استخوان از دست بند دیستال می باشد. انگشت شست کوتاه ترین انگشت است و بند میانی ندارد.

برآمدگی های بند انگشتان در پشت دست مفاصلی هستند که توسط استخوان های انگشتان شکل گرفته اند و عموما بر اثر وارد شدن تروما به دست آسیب می بینند یا دچار دررفتگی می شوند. هر یک از این مفاصل بسته به محل آن و استخوان هایی که شامل می شوند نام خاصی دارند. اولین و بزرگ ترین برآمدگی نقطه اتصال میان استخوان های کف دست و انگشتان دست است. از نظر پزشکی، این برآمدگی مفصل متاکارپ ها و فالانژها یا مفصل متاکارپوفالانژیال (MCP) است. این مفصل عموما در فعالیت هایی که با مشت بسته صورت می گیرند آسیب می بیند و شکستگی این ناحیه عموما به شکستگی بوکسورها معروف است.

به سمت نوک انگشت که می رویم برآمدگی بعدی نزدیک ترین مفصل به دست و در میان استخوان های دست قرار دارد. این مفصل اصطلاحا مفصل بین بند انگشتی پروگزیمال (PIP) نامیده می شود. ممکن است این مفصل هنگامی که توپ یا شیئی در رویدادهای ورزشی مستقیما با انگشت دست برخورد می کند دچار دررفتگی شود.  دورترین مفصل انگشت دست مفصل بین بند انگشتی دیستال (DIP) می باشد. آسیب های وارده به این مفصل معمولا مشتمل بر آسیب ناشی از شکستگی (شکستن) یا پارگی تاندون (کنده شدن) هستند.

علائم و نشانه ها

شکستگی انگشتان دست اغلب باعث درد فوری بعد از تروما و گاهی تغییر شکل انگشت می شود؛  این تغییر شکل یا در محل مفصل (عموما دررفتگی) یا در استخوان و تحت عنوان شکستگی می باشد. اگر هیچ تغییر شکلی وجود نداشته باشد، درد شدیدی بخصوص و بیشتر در محل آسیب دیدگی احساس می شود.

  • شکستگی واقعی معمولا دردناک خواهد بود ولی گول انگشتی که میزانی از دامنه حرکت را دارد نخورید مثلا ممکن است فرد قادر به خم کردن انگشت باشد. برخی شکستگی ها بسته به ثبات انگشت ممکن است نسبت به دیگر شکستگی ها صدمه و درد بیشتری بوجود آورند.
  • با گذر زمان و معمولا ظرف ۵- ۱۰ دقیقه بعد، در انگشت درد و تورم بوجود خواهد آمد و انگشت سفت شده نمی توان آن را حرکت داد. تورم به اندازه درد مشخص نیست و ممکن است انگشتان مجاور هم دچار آن شوند.
  • اگر شکستگی شدید باشد ممکن است فورا شاهد کبودی ناشی از خونریزی باشیم.
  • در نهایت اگر تورم بیش از حد باشد ممکن است انگشت بی حس شود زیرا اعصاب انگشتان بر اثر تورم انگشتان فشرده می شوند.

تشخیص

تشخیص شکستگی های انگشت دست مبتنی بر آزمایش اشعه ایکس است. آتل بندی موقت، یخ و کنترل درد از درمان های حمایتی مفید هستند. تشخیص نوع شکستگی شیوه درمان را مشخص خواهد کرد. هر الگوی شکستگی ویژگی های خاصی دارد که باید به آن پرداخت.

  • اگر شکستگی ساده باشد، پزشک انگشت آسیب دیده را آتل بندی می کند. ممکن است کل دست در حالت استراحت قرار داده شود و برای راحتی آن را آتل بندی کنند.
  • در آسیب دیدگی های پیچیده تر، ممکن است پزشک بدنبال نظر یک جراح ارتوپد (متخصص استخوان و مفصل) یا جراح دست (که در زمینه جراحی دست آموزش های تخصصی دیده است) باشد.

درمان

شکستگی انگشت دست و درمان خانگی

  • آتل درست کنید (انگشت را بی حرکت کنید: می توانید یک چوب بستنی یا خودکار را در کنار انگشت قرار دهید و با چیزی دور چوب یا خودکار و انگشت را ببندید)
  • در راه رسیدن به بخش اورژانس روی انگشت آسیب دیده یخ بگذارید. یخ را مستقیما روی پوست نگذارید. بین یخ و انگشت یک حوله قرار دهید.

درمان پزشکی شکستگی انگشت دست

درمان شکستگی انگشتان دست به نوع شکستگی و استخوان خاصی از انگشت که آسیب دیده است بستگی دارد. پزشک بخش اورژانس یا جراح ارتوپد ثبات انگشت دچار شکستگی را بررسی خواهند کرد.

  • اگر شکستگی ثابت باشد، درمان آن می تواند به سادگی بستن انگشت شکسته به انگشت مجاور آن (آتل بندی یک انگشت به انگشت دیگر از طریق باندپیچی آن ها به هم) برای حدود چهار هفته باشد و بدنبال آن دو هفته اضافه که در طی آن هیچ تمرین شدیدی انجام نشود.
  • اگر شکستگی بی ثبات باشد، نیاز خواهد بود که انگشت آسیب دیده بی حرکت شود.

بی حرکت کردن به چند طریق متفاوت صورت می گیرد:

  • در ساده ترین نوع بی حرکت کردن، ممکن است بعد از جا اندازی (تراز کردن مجدد قطعات شکسته) از آتل استفاده شود. اگر در این شیوه ثبات به اندازه کافی برقرار نشود، ممکن است به عمل جراحی نیاز باشد.
  • یک جراح از تکنیک های بسیار متفاوتی برای بی حرکت کردن به شیوه جراحی استفاده می کند؛ از متصل کردن قسمت های شکسته با سیم های کوچک گرفته تا عمل هایی که با کمک پیچ و پلاک صورت می گیرند. جراح درمورد اینکه کدام عمل جراحی بهتر است با بیمار بحث و گفتگو خواهد کرد.

پیگیری بیماری شکستگی انگشت دست

بیمار به احتمال زیاد درحالی که انگشت او به نوعی آتل بندی یا باندپیچی شده است از بیمارستان مرخص خواهد شد. بهم نزدن یا دستکاری نکردن آتل بندی بسیار مهم است. آتل انگشت شکسته را در وضعیت صحیحی برای بهبودی نگاه می دارد. باندپیچی را هم تمیز، خشک و به منظور کاهش تورم بالا نگاه دارید.

  • ممکن است فعالیت کردن آسیب دیدگی را بدتر کرده باعث افزایش درد شود، پس بهتر است تا نوبت ویزیت متخصص دست برای پیگیری آسیب دیدگی، از دست دچار آسیب دیدگی استفاده نکنیم.
  • ممکن است متخصص بخواهد حدود یک هفته بعد از بوجود آمدن آسیب دیدگی بیمار را ببیند تا آزمایش اشعه ایکس دیگری برای ارزیابی وضعیت قطعات شکسته استخوان انجام شود. گرفتن چنین نوبتی برای رفتن نزد پزشک بی نهایت مهم است. اگر انگشت بدرستی تراز نشده باشد، ممکن است بهبودی انگشت تحت تاثیر قرار گرفته و ناتوانی برای همیشه به جا بماند.

پیشگیری

بهترین دارو برای پیشگیری از شکستگی های انگشت دست رعایت نکات ایمنی است. بیشتر شکستگی های انگشتان بر اثر آسیب دیدگی های ناشی از کار با دستگاه ها، افتادن یا آسیب های ورزشی هستند. همواره هنگام انجام فعالیت هایی که می توانند به دست ها آسیب بزنند از تجهیزات ایمنی استفاده کنید. به رغم همه تلاش ها و احتیاط ها، آسیب دیدگی ها بوجود می آیند و باید تا جایی که ممکن است زود مورد ارزیابی قرار بگیرند.

انگشت

نتایج بهبودی از  بیماری شکستگی انگشت دست

بعد از جا اندازی، بی حرکت کردن و چهار تا شش هفته بهبودی، پیش بینی ایی که درمورد به هم رسیدن استخوان ها و بهبودی درست آن ها صورت می گیرد پیش بینی یک نتیجه عالی برای شکستگی انگشت است.

  • شایع ترین مشکلی که افراد بعد از درمان شکستگی های انگشتان دست با آن مواجه می شوند سفتی مفصل است. با بیحرکت کردن انگشتان، کپسول مفصلی و بافت اطراف آن در اطراف مفصل بافت اسکار تشکیل می دهند. باید برای بهبودی استخوان پیش از اینکه مفصل خیلی سفت شود و کاهش میزان حرکت اتفاق بیفتد مبارزه کرد.
  • ممکن است بسیاری از افراد برای تمرینات دامنه حرکت به فیزیوتراپی (ترجیحا با یک درمانگر دست) نیاز داشته باشند. سفتی و تورم از اهمیت زیادی برخوردارند و می توانند در بلند مدت فرد را به یاد آسیب دیدگی بیندازند. ادامه دادن معالجه حائز اهمیت است زیرا ممکن است دامنه حرکت تا مدت یک سال بهبود یابد.

همانطور که گفته شد با رعایت نکات ایمنی می توان از شکستگی دست و شکستگی انگشتان آن جلوگیری کرد و از عوارض شکستگی انگشتان جلوگیری نمود. با توجه به حساسیت و ظرافت کار انگشتان، در صورتی که یکی از آنان دچار شکستگی شود، از کارایی دست کم شده و شاید به خاطر درد شدید دیگر نتوان از دست استفاده کرد.

-