بچه ها معمولا حدود یک سالگی راه رفتن را یاد می گیرند. همین طور که آنها راه رفتن را تمرین می کنند اغلب وضعیت های مختلف پا مثل روی پنجه راه رفتن را امتحان می کنند.در دو سالگی اغلب بچه ها یاد گرفته اند به راحتی روی زمین روی کف پا راه بروند.
راه رفتن کودک روی پنجه پا یا سینه پا که به نوک پنجه راه رفتن هم معروف است در کودکانی که تازه شروع به راه رفتن کرده اند نسبتا شایع است. بیشتر کودکان هنگامی که بزرگ می شوند هم روی پنجه پا راه می روند. کودکانی که بعد از سال های شروع راه رفتن به راه رفتن روی پنجه پا ادامه می دهند غالبا این کار را از روی عادت انجام می دهند.
مادامی که کودک به طور طبیعی در حال رشد و نمو است، این احتمال وجود ندارد که راه رفتن روی پنجه پا به خودی خود عامل نگرانی باشد. اما راه رفتن بی دلیل روی پنجه عادتی نیست که علت روشنی برای آن وجود نداشته باشد. معمولا کودکانی با این وضعیت می توانند با کف پا روی زمین بایستند و حتی وقتی از آن ها بخواهیم می توانند با کف پا راه بروند اما اگر آنها را به حال خودشان بگذاریم روی پنجه راه می روند.
با این وجود، گاهی راه رفتن روی پنجه پا ناشی از اختلالات دماغی، دیستروفی عضلانی یا بیماری عمومی دیگر اعصاب و عضلات است. ممکن است کودکان مبتلا به اوتیسم هم روی نوک پنجه پا یا سینه پا راه بروند ولی بسیاری از آن ها این کار را نمی کنند. کودکی که بعد از ۱۸ ماهگی اغلب اوقات روی پنجه راه برود باید به پزشک متخصص اطفال مراجعه کند تا دلیل روی پنجه راه رفتن او مشخص شود.
علائم
روی پنجه راه رفتن عبارت است از راه رفتن روی انگشتان پا یا سینه پا. بیشتر کودکان بعضی از اوقات و هنگامی که در اطراف می گردند (با گرفتن مبلمان در اطراف اتاق حرکت می کنند) بخصوص اگر روی زمینی که چیزی روی آن پهن نیست باشند “روی پنجه پا راه می روند”. برخی کودکان هر از گاهی و فقط برای سرگرمی به روی پنجه پا راه رفتن ادامه می دهند. احتمال دارد دختر بچه ها بخصوص آن هایی که تظاهر می کنند دختر شاه پریان هستند به این کار ادامه بدهند. در کل، تا سن ۲ سالگی راه رفتن کودک روی پنجه پا چیزی نیست که نگران آن باشیم. غالبا کودکانی هم که بعد از این سن روی پنجه پا راه می روند این کار را از روی عادت انجام می دهند.
ولی در صورتی که کودک کارهای ذیل را انجام می دهد حتما با پزشک او صحبت کنید:
- اغلب اوقات روی پنجه پا راه می رود
- عضلات سفتی دارد
- حرکاتش ناهماهنگ هستند
- ناشیانه راه می رود، تلو تلو می خورد یا اردک وار (کج و سنگین) راه می رود
- مهارت های حرکت ظریفی ندارد که به نظر نمی رسد آن مهارت ها به طور طبیعی در حال توسعه باشند (به عنوان مثال کودک نمی تواند دکمه های پیراهن خود را ببندد)
- طوری به نظر می رسد که گویی نمی تواند وزن بدن خود را در روی زمین صاف تحمل کند
- مهارت های حرکتی که پیش از این داشته را از دست می دهد
علت
به طور معمول، راه رفتن روی پنجه پا صرفا یک عادت است که هنگامی که کودک راه رفتن را می آموزد بوجود می آید. در تعدادی از موارد، راه رفتن روی پنجه پا بر اثر یک بیماری زمینه ای مانند بیماری های ذیل بوجود می آید:
- کوتاهی تاندون آشیل. این تاندون عضلات ساق پا را به استخوان پشت پاشنه پا متصل می کند. حال اگر این تاندون خیلی کوتاه باشد، کوتاهی آن می تواند مانع از برخورد پاشنه پا با زمین شود.
- اختلالات دماغی. راه رفتن روی پنجه پا می تواند بر اثر اختلالات دماغی (اختلال در حرکت، قدرت و ثبات عضلات یا حالت قرارگیری بدن که بر اثر آسیب دیدگی یا رشد غیر عادی مغز غالبا در دوره پیش یا در حین تولد بوجود می آید).
- دیستروفی عضلانی. گاهی در دیستروفی عضلانی راه رفتن روی پنجه پا بوجود می آید. دیستروفی عضلانی یک بیماری ژنتیکی است که در آن فیبرهای عضلانی به طور غیر منتظره ای مستعد صدمه دیدن و ضعیف شدن در طول زمان هستند. ممکن است احتمال تشخیص این بیماری در صورتی بیشتر باشد که کودک در ابتدا و پیش از شروع به راه رفتن روی پنجه پا به صورت نرمال راه برود.
- اوتیسم. راه رفتن روی پنجه پا همچنین با اوتیسم در ارتباط است. اوتیسم یک گروه پیچیده از اختلالاتی است که توانایی ارتباط برقرار کردن و تعامل کودک با دیگران را تحت تاثیر قرار می دهد.
گاهی روی پنجه پا راه رفتن از روی عادت که به روی پنجه پا راه رفتن ایدیوپاتیک هم معروف است در خانواده ها ادامه می یابد/ به نسل های بعدی به ارث می رسد.
آزمایش و تشخیص
راه رفتن روی پنجه پا را می توان در طول معاینه فیزیکی مشاهده نمود. در برخی موارد، ممکن است پزشک نوعی تجزیه و تحلیل جامع و کامل از راه رفتن کودک یا آزمایشی که به الکترومیوگرافی (EMG) معروف است را انجام دهد. در طول این آزمایش یک سوزن باریک همراه با یک الکترود به درون یکی از عضلات پا وارد می شود. این الکترود فعالیت الکتریکی عصب یا عضله مبتلا به اختلال را اندازه گیری می کند.
اگر پزشک به یک بیماری زمینه ای مانند اختلالات دماغی یا اوتیسم مشکوک باشد، آنگاه ممکن است معاینه عصبی یا آزمایشی را برای تاخیر رشد توصیه کند.
درمان
اگر کودک از روی عادت روی پنجه پا راه می رود به درمان نیازی نیست. حتی احتمال دارد کودک بزرگ شود و این عادت را داشته باشد. پزشک می تواند صرفا راه رفتن کودک را در طول مراجعات منظم به مطب مشاهده و بررسی کند. اگر مشکلات فیزیکی به راه رفتن روی پنجه پا کمک کند، آنگاه ممکن است گزینه های درمان مشتمل بر موارد ذیل باشند:
- فیزیوتراپی. ممکن است کشش ملایم عضلات پا و پنجه پا، راه رفتن کودک را بهبود ببخشد.
- بریس ها یا اسپلینت های پا. گاهی اوقات بریس ها یا اسپلینت های پا به ترویج و توسعه راه رفتن نرمال کمک می کنند.
- گچ گرفتن. اگر فیزیوتراپی یا بریس های پا سودی نداشته باشند، آنگاه ممکن است پزشک امتحان کردن یک سری گچ گرفتن پا تا زیر زانو را پیشنهاد کند تا توانایی آوردن پنجه پا به سمت ساق پا بتدریج بهبود یابد.
- جراحی. اگر درمان های محافظه کارانه موفقیت آمیز نباشند، آنگاه ممکن است پزشک برای افزایش طول عضلات یا تاندون های واقع در پشت ساق پا عمل جراحی را توصیه کند.
اگر راه رفتن روی پنجه پا با اختلالات دماغی، اوتیسم یا مشکلات دیگری مرتبط باشد، آنگاه تمرکز شیوه درمانی بر بیماری زمینه ای خواهد بود.
راه رفتن روی پنجه پا عارضه ای است که غالبا نگران کننده نیست اما از آنجا که علت این عارضه می تواند مربرط به بیمارهای دیگری نیز باشد، در صورت بروز این عارضه حتما به پزشک مراجه کنید.
منبع: اتیسم
