پاچماقی یا پاچنبری یک نقص بسیار شایع در هنگام تولد است که در آن پنجه ی پا به طور غیر طبیعی به داخل چرخیده است.تقریبا از هر ۱۰۰۰ نوزادی که زنده به دنیا می آیند یک نوزاد دچار این عارضه خواهد بود. پای چماقی ممکن است یک طرفه یا دو طرفه باشد. عضو مبتلا هم چنین کوچک تر و کوتاه تر از پای سالم است. بدون درمان مناسب، این عارضه در راه رفتن کودک ایجاد نقص می کند به شکلی که تصور می شود فرد روی مچ پا راه می رود.علل این عارضه بسیار متفاوت است ولی عوامل ژنتیکی می تواند در ایجاد آن نقش داشته باشد.
تشخیص پاچنبری
تشخیص پره ناتال پای چنبری برای اولین بار در سال ۱۹۸۵ گزارش شد. سونوگرافی از طریق واژن می تواند ناهنجاری ها را در هفته ۱۲ و ۱۳ حاملگی نشان دهد. تشخیص های سونوگرافی بر اساس بررسی سطح کف پای جنین در پایین ترین قسمت استخوان ها در سطح ساژیتال می باشد. از زمانی که کودک قادر به حرکت پا و چرخاندن آن به سمت داخل است این وضعیت غیر عادی باید وجود داشته باشد. به علاوه پا باید دور از دیواره رحمی ظاهر شود. سونوگرافی سه بعدی در صورت امکان می تواند تصویر واضح تری نشان دهد.
زمانی که در سونوگرافی به پای چنبری مشکوک شوند، سونوگرافی باید یک بررسی آناتومیکی کامل، اکوکادیوگرافی جنین و ارزیابی محیط داخل رحمی به ویژه تحت فشار بودن جنین بر اثر فیبروم، پیوند های آمنیوتیکی یا چسبندگی ها را بررسی کند. وجود پلی هیدروآمنیوس(تجمع مایع آمنیوتیکی بیش از ۲۰۰۰ میلی لیتر) نشان دهنده ناهنجاری عصبی – عضلانی است که بر حرکات اندام های انتهایی و بلع اثر می گذارد. زمانی که وضعیت دو طرفه یا با ناهنجاری های دیگر همراه است، تشخیص پره ناتال پای چنبری بهتر است. به عنوان مثال در یک سری از کودکان که فقط مشکل این عارضه داشتند، صحت تشخیص پای چنبری دو طرفه در مقایسه با پا ی یک طرفه بیشتر بوده است.
در یک بررسی دیگر تمام جنین هایی که در کنار این ناهنجاری های مادرزادی دیگری داشتند بررسی شدند. تشخیص پای چنبری قبل از تولد در دهه گذشته پیشرفت نموده است و از ۲۵ درصد موارد به ۸۰ درصد رسیده است که مربوط به تجهیزات بهتر، متخصصین و افزایش انجام سونوگرافی طی بارداری می باشد. حدود چهل درصد از موارد گزارش شده ی مثبت پای چنبری یک طرفه، اشتباه بوده است که به علت توانایی و تمایل جنین های نرمال به کشیدن پا به سمت داخل، این مشکل ایجاد می شود.
در گذشته های دور مادران را در ابتلای نوزادان به این بیماری مقصر می دانستند، اما هنوز علت پا چنبری بطور مشخص پیدا نشده است و نمی توان آن را تقصیر رحم تنگ مادران یا بد خوابیدن آن ها گذاشت و گفتنی است از هر هزار تولد نوزاد زنده، یک تا ۳ نفر از آن ها به عارضه پای چنبری مبتلا میشوند که علت آن تاکنون نامشخص است.
درمان پای چنبری با کفش و بریس
با رشد کودک ممکن است این استخوان که از ابتدا با کجی به وجود آمده است، مجددا دچار کجی شود.
برای پیشگیری از شکل گیری مجدد پای چنبری از کفش های مخصوص استفاده می شود.
اصولا کفش ۲ تا ۳ سال بعد از عمل یا گچ به بیمار تجویز می شود که البته در مورد میزان سال آن، در میان پزشکان متخصص، اختلاف نظر وجود دارد.
به هر حال پس از گذشت این سال ها، اگر برگشتی در کار نباشد به بیمار کفش عادی تجویز می شود.
در نهایت این که این بیماری ارثی نیست ولی آن چه مهم است این است که قنداق کردن نوزاد در این شرایط باعث در رفتگی لگن می شود که با وجود بیماری پاچنبری، مزید بر علت می شود.
