پیچ خوردگی زانو و درمان آن

اتصال انتهای تحتانی استخوان ران با انتهای فوقانی درشت نی زانو را شکل می دهد. انتهای فوقانی درشت نی و نازک نی نیز مفصلی را تشکل می دهد که با چرخش داخلی و چرخش خارجی طبیعی مچ پا بیش از حد زانو ارتباط دارد. حرکت لغزشی کشکک روی حفره بین کوندیلی استخوان ران، مفصل کشککی رانی را می سازد که برای عملکرد طبیعی زانو ضروری است. حرکات زانو شامل خم کردن و باز کردن می باشند

زانو یک مفصل لولایی تغییر شکل داده شده است، زیرا درشتی نی در حین خم شدن زانو به سمت داخل و در حین بازشدن آن به سمت خارج می چرخد. ثابت مفصلی بین ران و درشت نی به وسیله لیگامان های متعددی فراهم می شود. لیگامان طرفی داخلی که به آن لیگامان طرفی درشت نی نیز می گویند، ثابت داخلی زانو را با کنترل جابجایی خارجی فراهم می کند. لیگامان طرفی خارجی که به نام لیگامان طرفی نازک نی نیز شناخته می شود، از طرف خارج ثبات زانو را تأمین می کند و از جابجایی داخلی زیاد جلوگیری می کند.

لیگامان های صلیبی قدامی و خلفی زانو با همدیگر در مفصل زانو تقاطع می نمایند. لیگامان صلیبی قدامی از جابجایی قدامی درشت نی روی استخوان ران جلوگیری می کند، لیگامان صلیبی خلفی جابجایی خلفی را کنترل می کند. از انجا که لیگامان های صلیبی از بی ثباتی های چرخشی جلوگیری می کنند، آسیب های آنها متداولاً باعث بی ثباتی مشترک چرخش قدامی خارجی یا قدامی داخلی می شود. بی ثباتی قدامی- خارجی زمانی اتفاق می افتد که کوندیل خارجی درشت نی به سمت جلو لیز بخورد. بی ثباتی قدامی- داخلی وقتی اتفاق می افتد که کوندیل داخلی درشت نی به سمت جلو لیز بخورد.

تمام این بی ثباتی های چرخشی، ورزشکاران را ناتوان می کند. منیسک ها، غضروف های داخل مفصلی هستند که مفصل را عمیق تر کرده و از سطوح مفصلی درشت نی و استخوان ران محافظت می کنند. منیسک داخلی، بیضی شکل است و محکم به درست نی و لیگامان طرفی داخلی چسبیده است. بر عکس، منیسک خارجی گردن تر است و راحتر حرکت می کند، منیسک خارجی هیچ اتصالی به لیگامان طرفی ندارد. از آنجا که منیسک غضروف فاقد عروق خونی است، آسیب های آن معمولاً مشکل آفرین هستند و در صدمات به ندرت ترمیم می شوند. زانو به واسطه انقباض قدرتمند عضلات چهار سر رانی باز می شود. این عضلات عبارتند از مستقیم رانی، پهن داخلی، پهن میانی، و پهن خارجی. به فیبرهایی از عضله پهن داخلی که به کنار داخلی کشکک متصل می شوند، عضله پهن داخلی مایل می گویند. به محلی که چهار سر به کشکک متصل می شود، تاندون چهار سر می گویند.

امتداد این عضله از رو و اطراف کشکک عبور کرده و به درست نی متصل می شود که به آن تاندون کشککی می گویند. معمولاً این عضلات در حین شرکت در ورزش های برخوردی، دچار ضربدیدگی می شوند. گروه عضلانی همسترینگ، باعث خم کردن زانو می شوند. این عضلات در داخل نیم وتری و نیم غشائی و در خارج از دو سرِ رانی تشکیل شده اند، این عضلات ممکن است در طی فعالیت های شدید دوندگی دچار کشیدگی شوند. در اطراف زانو چندین کیسه زلالی وجود دارد که اصطکاکی را که بین تاندون ها و عضلات ایجاد می شود، کم می کنند.

این کیسه های زلالی عبارت اند از: کیسه زلالی بالای کشککی، جلوی کشککی، و کیسه زلالی سطحی و عمقی زیر کشککی. کیسه زلالی بالای کشککی مستقیماً با کپسول مفصلی زانو در ارتباط است، جمع شدن مایع اضافی در این کیسه زلالی، تورم قابل توجهی را در زانو بوجود می آورد. کیسه زلالی جلوی کشککی به علت آنکه در جلوی مفصل زانو قرار گرفته است، مُستعد بیشترین ضرب دیدگی است.

پیچ خوردگی لیگامان های صلیبی و طرفی

بی ثباتی نسبی زانو عمدتاً آن را مُستعد پیچ خوردگی های لیگامان های طرفی و صلیبی می نماید. نیروهای زیاد به سمت داخل یا به سمت خارج به ترتیب باعث پیچ خوردگی در لیگامان های طرفی خارجی و داخلی می شود. انتظار می رود که لیگامان طرفی خارجی کمتر صدمه ببیند زیرا اندام تحتانی مقابل از زانو در مقابل نیروهای به سمت داخل محافظت می کند. نیروهای بیرونی که به خارج زانو وارد می شوند، فشاری به سمت خارج تولید می کنند، این نیرو اغلب لیگامان طرفی داخلی را گرفتار می کند. پزشکان معمولاً این آسیب را با عنوان Terrible Triad می شناسند.

مکانیسم های که تماسی نیستند اغلب تنها باعث صدمات لیگامان های صلیبی، به خصوص لیگامان صلیبی قدامی می شوند. وقتی که ورزشکار جهت حرکتش را تغییر می دهد یا به هنگام پایین پریدن از اسباب ژیمناستیک، باعث پارگی لیگامان صلیبی قدامی به تنهایی می شود. همچنین نیروی خارجی که در جهت قدامی به عقب درشت نی وارد می شود نیر می تواند باعث آسیب این لیگامان شود، در صورتی که نیرو در جهت عقب از جلوی زانو وارد شود، می تواند باعث آسیب دیدگی لیگامان صلیبی خلفی شود.

نواربندی در پیچ خوردگی زانو

درشکل  زیر نحوه ی نواربندی لیگامان طرفی را به تصویر کشیده است. با قرار دادن وسیله ای در زیر پاشنه خم شدگی خفیفی را در زانوی فرد ایجاد کنید. از قرار دادن حلقه نوار چسب در زیر پاشنه خودداری کنید زیرا فشار پاشنه، نوار را خراب می کند! مانند نواربندی مچ پا، نوارها را مستقیماً بر روی پوست تراشیده و بی مو و یا با استفاده از مقداری کمی زیر باند، به طور مطلوب انجام دهید.

پیشنهاد می کنیم در پیچ خوردگی های زانو از نوار اِلاستیک استفاده کنید. نواربندی را با بستن پایه های بالایی و پایینی شروع کنید و سپس یک الگوی X شکل را به صورت توالی در هم بافته ای از نوارها بر روی لیگامان های طرفی داخلی و خارجی ببندید. برای ورزشکاری با آسیب لیگامان صلیبی، ردیفی از نوارها را به شکل مارپیچ داخلی و خارجی برای افزایش حمایت قدامی، خلفی و چرخشی ببندید.

تمرین های زانو

 در صورتی که ورزشکار آسیبی ندیده باشد، برای اینکه بتواند عملکرد خوبی در زمین بازی داشته باشد، باید عضلات همسترینگ و چهار سر ران از قدرت و انعطاف پذیری خوبی برخوردار باشند. در شکل زیر ورزش های کششی ایستا برای این گروه از عضلات آورده شده است.

عضلات چهار سر ران و همسترینگ ورزشکار را با تجویز تمرین های زنجیره بازحرکتی و با استفاده از باندهای الاستیک تقویت نمایید

در شکل زیر یک وسیله تقویتی برای تقویت پیشرونده  زانو نشان داده شده است. تمریناتی که در حالت تحمل وزن (در زنجیره بسته حرکتی) انجام می شوند و می توانند باعث تقویت بیشتر ورزشکار و افزایش توانایی عملکردی وی شوند.

از جمله ورزش های زنجیره بسته که مؤثر و ساده اند تمرین های بالا رفتن از پله شکل  و حرکت اسکات هستند.

بریس های زانو: بریس های زانو با به چند منظور استفاده می کنند: پیشگیری، توانبخشی

بریس های پیشگیری کننده

بریس هایی که به منظور پیشگیری استفاده می شوند، از زانوی ورزشکار در حین شرکت در تمرین ها به وسیله حفاظت از لیگامان طرفی داخلی در برابر نیروهای جابجا کننده ی خارجی محافظت می کند. اهمیت استفاده از این بریس در کاهش صدمه به لیگامان طرفی داخلی است و این ها به مراتب نسبت به گذشته کمتر استفاده می شوند. اگرچه ورزشکاران، مربیان ورزشی، و مربیان اعتقاد دارند که بریس از لیگامان حفاظت می کند ولی در تحقیقات علمی کمتر به ارزش قطعی پیشگیری کنندگی بریس زانو اشاره شده است. خود من به خاطر این که ارزش کلینیکی این وسیله مورد سؤال است و همچنین به خاطر قیمت بالای آن، با ملاحظه این وسیله را با هدف پیشگیری تجویز می کنم.

بریس های توانبخشی

بلافاصله بعد از آسیب یا جراحی می توان از بریس های توانبخشی برای حفاظت زانو استفاده کرد (شکل ۸-۳). پزشکان می توانند دامنه حرکتی زانو را با تنظیم صفحه مدرجی که در سطوح داخلی و خارجی بریس قرار گرفته است، کنترل کنند.