مقدمه
درد یا ناراحتی کمر در دوران بارداری شایع است و بیشتر زنان باید انتظار مقداری کمر درد را داشته باشند. ممکن است افراد کمر درد را در هر مرحله ای از بارداریشان تجربه کنند(ماه آخر باراری و یا حتی ماه های اول بارداری)؛ با این وجود کمردرد بارداری عموما در اواخر بارداری (ماه هشتم بارداری و ماه نهم بارداری) که وزن کودک افزایش می یابد بوجود می آید. کمر درد در بارداری می تواند برنامه روزانه فرد را مختل کرده مانع از خواب شبانه خوب وی شود. در این میان خبر خوش این است که مراحلی وجود دارند که افراد می توانند طی کنند تا کمر دردی که تجربه می کنند را کنترل کنند.
اگر در حال تجربه کمر درد در طول دوران بارداری خود هستید باید بدانید که تنها شما نیستید که کمر درد دارید. درجه شیوع کمر درد در زنان باردار متفاوت است و نشان می دهد که بین ۵۰ تا ۷۰ درصد کل زنان باردار کمردرد بارداری دارند.
علت کمردرد در بارداری چیست؟
کمردرد در دوران بارداری با شماری از عوامل مرتبط است. برخی زنان در آغاز بارداری شروع به تجربه درد پایین کمر می کنند. زنانی که بیشتر در معرض خطر کمر درد قرار دارند کسانی هستند که اضافه وزن دارند یا قبل از بارداری دچار کمر درد هستند.
در اینجا فهرستی از دلایل درد کمر در دوران بارداری آورده شده است
- · افزایش هورمون ها – هورمون هایی که در طول دوران بارداری آزاد می شوند به منظور آماده کردن مادر برای فرایند تولد کودک امکان نرم شدن رباط های ناحیه لگن و شل تر شدن مفاصل را فراهم می کنند؛ این تغییر در مفاصل و شل شدن رباط ها می تواند محافظ هایی که کمر در حالت عادی دارد را تحت تاثیر قرار دهد.
- · مرکز ثقل- مرکز ثقل فرد به تدریج و با بزرگ شدن رحم و کودک رو به جلو حرکت می کند و باعث می شود که حالت بدن فرد تغییر کند.
- وزن اضافه – پیشرفت بارداری و رشد کودک باعث بوجود آمدن وزن اضافه ای می شود که کمر باید آن را تحمل کند.
- حالت یا وضعیت بدن – حالت بد قرارگیری بدن و ایستادن و خم شدن بیش از اندازه می تواند سبب بروز یا تشدید کمر درد بارداری شود.
- · استرس – استرس معمولا نقاط ضعیف بدن را درگیر می کند و به خاطر تغییر ناحیه لگن ممکن است فرد در طول دوران پر استرس بارداری افزایش کمر درد را تجربه کند.
چگونه می توان در دوران بارداری از کمر درد جلوگیری کرد یا آن را به حداقل رساند؟
ممکن است نتوانیم به طور کامل از کمردرد بارداری جلوگیری کنیم ولی چیزهایی وجود دارند که می توانیم به منظور کاهش شدت یا تناوب آن انجام دهیم.
در اینجا چند راه حل کمر درد بارداری برای کمک به کاهش تجربه کمر آورده شده اند:
- انجام تمریناتی که مورد تایید تامین کننده مراقبت های بهداشتی است و باعث محافظت از کمر و شکم شده به تقویت آن ها کمک می کند.
- چمباتمه زدن برای بلند کردن چیزی به جای خم شدن برای بلند کردن آن.
- اجتناب از پوشیدن کفش های پاشنه بلند و کفش های دیگری که به اندازه کافی از پاها محافظت نمی کنند.
- اجتناب از به پشت خوابیدن
- بستن کمر بند محافظ در زیر قسمت پایین شکم
- اطمینان از در یک راستا قرار داشتن کمر با کمک یک فیزیوتراپیست
- استراحت فراوان. بالا بردن پاها هم برای کمر خوب است.
چاره کمر درد در بارداری
چاره کمردرد در بارداری چیست؟ اگر پیش از باردار شدن کمر درد داشته اید، احتمال افزایش تناوب یا شدت علائم کمر درد در دوران بارداری وجود دارد. بنابراین ارزیابی، درمان و انجام برخی انواع برنامه های ورزشی با هدف بهبود قدرت عضلات محافظ ستون فقرات حائز اهمیت است. ثانیا، هر زنی که در نظر دارد باردار شود باید پیش از بارداری یک شیوه زندگی فعالانه را در پیش بگیرد. بارداری شرایطی است که تمام وجوه بدن یک زن را تحت تاثیر قرار می دهد بنابراین تلاش برای ورود به مرحله بارداری در شرایط فیزیکی خوب عاقلانه می باشد. در حال حاضر کلاس های ورزشی پیش(قبل) از بارداری وجود دارند که چند مربی و همینطور چند مدرس ورزشی، یوگا و پیلاتس ارائه می کنند. باید درمورد هر گونه برنامه ورزشی ایی که در دوران بارداری انجام می دهیم با متخصص زنان و زایمان، ماما یا ارائه دهنده مراقبت های اولیه گفتگو کنیم.
ارگونومی و حالت قرارگیری بدن
درد کمر در بارداری نشانه چیست؟ یکی از دلالیل آن حالت بد قرارگیری بدن، ضعف ارگونومی و ماهیت تکراری بسیاری از مشاغل امروزی از عوامل متداولی هستند که به بوجود آمدن کمر درد، گردن درد، شانه درد و دست درد کمک می کنند. بواسطه تغییرات فیزیکی ایی که پیش از این ذکر کردیم، بسیاری از این عوامل در دوران بارداری با هم ترکیب می شوند. ممکن است مجبور به ارزیابی ارگونومی ایستگاه های کاری و تغییر آن ها در دوران بارداری و با هدف به حداقل رساندن اثرات آن ها که به طور بالقوه منفی هستند باشیم. همانگونه که پیش از این بیان کردیم، تغییرات فیزیکی ناشی از بارداری بر حالت بدن تاثیر می گذارند و احتمالا فشار مازادی به مفاصل، رباط ها و عضلات ستون فقرات، شانه ها و لگن وارد می کنند. آموختن حالت های قرارگیری مناسب بدن یا تمرینات تقویتی می تواند شدت و تناوب علائم مربوط به این مشکلات را کاهش دهد. اگر قصد دارید در بخش اعظم دوران بارداری خود کار کنید، اطمینان از اینکه محیط “دفتر کار”تان ارگونومی مناسبی را فراهم می کند در درمان کمر درد در دوران بارداری حائز اهمیت است.
بریس ها
چند نوع مختلف از محافظ های کمر برای کمک به محافظت از کمر زنان در طول زمان پیشرفت دوران بارداری آن ها تولید شده است. این محافظ ها با هدایت بدن زن به حالت قرارگیری مناسب کار می کنند و درهمان هنگام محافظت از ستون فقرات کمری را افزایش داده به طور همزمان عضلات شکمی ضعیف و دچار کشیدگی را تقویت می کنند. هر چند استفاده از بریس ها گزینه ای است که در دوران بارداری امکان پذیر است ولی مهم این است که بریس توسط یک ارائه دهنده مجاز مراقبت های بهداشتی تایید و اندازه فرد شود.
انواع بسیاری از محصولات محافظ وجود دارند و همه آن ها به گونه ای متفاوت طراحی شده اند تا نیازهای مختلف زنان را برآورده کنند. برخی زنان احساس می کنند که برای کاهش فشار به “بالا بردن” شکم خود نیاز دارند، در حالی که زنان دیگر دچار شل شدگی رباط هستند که به فشرده ساختن نیاز دارد. برخی بریس ها تنها از چیزی که دور لگن بسته می شود و بریس های دیگر از محافظ دور شانه یا شکم تشکیل شده اند؛ برخی هم بادی سویت های از جنس لا کرا با محافظ توکار هستند. انتخاب محصول محافظ به علائم دردی که سعی در کاهش آن دارید، نیاز ها و سبک زندگی شما و فعالیت هایی که قصد دارید آن محصول را برای انجام آن ها مورد استفاده قرار دهید بستگی دارد.
راه حل کمر درد بارداری (درمان کمر درد بارداری)
تمرینات کششی و ماساژ
بسیاری از ماساژ درمانگران ماساژ در دوران بارداری را پیشنهاد می دهند. هدف از این نوع ماساژ تمدد اعصاب مادر و همینطور بهبود گردش خون، افزایش تحرک و متفرق کردن هر گونه بافت اسکار یا بافت همبند نامناسب موجود در شکم های عضلانی و متعلقات آن هاست. بالش ها، میزها و محافظ های خاصی برای فراهم کردن امکان راحت استراحت کردن فرد باردار در طول ماساژ تولید شده اند.
مراقبت کردن با استفاده از فن ماساژ وجابجا کردن ستون فقرات
متخصصان فن ماساژ وجابجا کردن ستون فقرات از طیف گسترده ای از تکنیک ها برای درمان عارضه های اسکلتی عضلانی استفاده می کنند. خطر دستکاری لگن و ستون فقرات در دوران بارداری خیلی پایین برآورد می شود و یکی از روش های خوب کنترل کمر درد در دوران بارداری دستکاری لگن و ستون فقرات است. در کل، پزشک طب ماساژ وجابجا کردن ستون فقرات سابقه ی دقیق عارضه را بدست می آورد و بدنبال آن یک معاینه فیزیکی کامل انجام می دهد. بعد از معاینه، ممکن است پزشک درمان هایی شامل دستکاری بدن و ماساژ عضلانی مخصوص را انجام دهد و تمرینات ورزشی و/ یا کششی و مربوط به شیوه قرارگیری بدن را تجویز کند. در نهایت، هدف یافتن راه هایی است تا بیمار بتواند از طریق آن ها به طور فعالانه در امر کاهش تناوب، شدت و مدت عارضه خود شرکت کند.
مراقبت پزشکی
هر چند علت اکثر کمر دردهای دوره بارداری و عضله دردهایی که افراد در این دوران تجربه می کنند بیومکانیکی است و این دردها را می توان با روش های محافظه کارانه درمان کرد، ولی در صورت وجود احتمال بروز هر گونه عارضه ای در دوران بارداری مهم است که فرد تحت نظر یک تامین کننده مراقبت های پزشکی قرار بگیرد. در کل، درد قسمت پایین کمر در دوران بارداری نشانه پاتالوژی/ آسیب دیدگی نیست. با این وجود نیاز است که درد شدید، بخصوص هنگامی که همراه با خونریزی واژینال یا هر نوع خونریزی دیگری است توسط متخصص زنان و زایمان مورد ارزیابی قرار بگیرد.
در انتها یادآوری می شود درد کمر در بارداری در هر مرحله از بارداری ممکن است به وجود آید، که با استفاده از راه حل های مناسب می توان از شدت درد کاست و از بوجود آمدن عارضه جدی در کمر درد بارداری جلوگیری کرد.
